Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

3. Λαϊκισμός και ιδεολογίες


3.      Λαϊκισμός και ιδεολογίες

Πριν λίγες μέρες παρακολούθησα μια άλλη παράσταση που με έκανε να σκεφτώ ακόμα περισσότερο το θέμα της προηγούμενης ανάρτησης. Αξιοσημείωτο είναι ότι έφυγα για το θέατρο μόλις την τέλειωσα. Το Μεγάλο μας Τσίρκο, στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού είναι μια μουσική παράσταση που κάνει αναδρομή στην ιστορία της Ελλάδας. Γραμμένη στα τελευταία χρόνια της χούντας το έργο κτίζεται πάνω στον καμβά της μαρξιστικής ανάγνωσης της ιστορίας, που είναι εμφανώς ξεπερασμένη, για όσους έχουν μια σχετική γνώση.

Παρακολουθώντας λοιπόν αυτήν την ανάγνωση της ελληνικής ιστορίας συνειδητοποίησα ότι η μαρξιστική ιδεολογία, αλλά τελικά και κάθε ιδεολογία κάνει αυτό ακριβώς που περιέγραψα στην προηγούμενη ανάρτηση ότι κάνει ο λαϊκισμός. Κουτσουρεύει την ζωή για χάρη κάποιου φιλοσοφικού, θρησκευτικού, οικονομικού ή ότι άλλο σχήματος. Δεν είναι όλες οι ιδεολογίες ίδιες, άλλες είναι πιο κοντά στην ζωή και άλλες μακρύτερα, άλλες εξαφανίζονται και άλλες μεταλλάσσονται και επιβιώνουν περισσότερο. Ένα είναι όμως βέβαιο ότι όλες στο τέλος αποτυγχάνουν να εκπληρώσουν τις επαγγελίες τους.

Οι αριστεροδέξιες ιδεολογίες που κυριάρχησαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο δημιούργησαν αυτό που λέμε δυτική δημοκρατία, αλλά όλα δείχνουν ότι έφθασαν στα όριά τους. Οι αριστερές έχουν τελειώσει εδώ και καιρό και στις μέρες μας σβήνουν και οι δεξιές και από παντού αναδύεται ο λαϊκισμός…

Θα πει κανείς αν είναι έτσι τι διαφορά έχει μια ιδεολογία από τον λαϊκισμό; Μεγάλη, πολύ μεγάλη. Η ιδεολογία είναι μια πλατφόρμα πάνω στην οποία μπορούν να ανεβούν οι κοινωνίες και να οδηγηθούν κάπου, δίνοντας κίνητρο στους ανθρώπους να βγάλουν τον καλύτερο εαυτό τους συνεργαζόμενοι μεταξύ τους. Ακόμα και όταν θυσιάζονται πολεμώντας τους αντιπάλους τους, αυτή η πράξη έχει ένα κάποιο θετικό πρόσημο, την θυσία. Ο αριστεροδέξιος λαϊκισμός καθώς δεν έχει κάποιο ιδεολογικό υπόβαθρο αφήνει τον καθένα να αντιμετωπίσει μόνος του τον εχθρό. Ο λαϊκισμός πάντα τρέφεται από κάποιον εχθρό.

Τα παραπάνω είναι συνειδητά απλουστευτικά, δεν γίνεται αλλιώς, ελπίζω όμως να δίνουν μια ιδέα του τι σκέπτομαι. Σήμερα ο λαϊκισμός ξεπροβάλει απειλητικά από παντού γιατί πλέον δεν υπάρχει μια κάποια ιδεολογία που να κινητοποιεί σημαντικά τμήματα του πληθυσμού. Όλες οι ιδεολογίες έχουν χρεωκοπήσει γιατί έχουν απομακρυνθεί από την ζωή. Οι τρέχουσες ιδεολογίες έχουν την απαρχή τους στο νευτώνειο κοσμοείδωλο. Αν και η επιστήμη το έχει ξεπεράσει εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια, δεν έχει εμφανισθεί μια πολιτική ιδεολογία που να ενσωματώνει την νέα κατάσταση, το άρρητο στοιχείο της φύσης που περιγράφω στο σχετικό βιβλίο μου.

Και όμως είναι δυνατό να υπάρξει κάτι διαφορετικό τις βασικές αρχές του τις περιγράφω στο νέο μου βιβλίο Το σύμπαν ομιλεί για την ανθρώπινη φύση, όμως επί του παρόντος θα προσπαθήσω να παρουσιάσω το φαινόμενο της χρεωκοπίας των ιδεολογιών και της ανάδυσης του λαϊκισμού στα επίκαιρα γεγονότα που προανέφερα στην πρώτη επί του θέματος ανάρτηση.

Θα αριθμήσω αυτές τις αναρτήσεις για να παραπέμπω σε αυτές.

Συνεχίζεται


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου